Skansen im. Józefa Żaka na Markowych Rówienkach
W Zawoi na Markowych Rówienkach znajduje się skansen budownictwa regionalnego im. Józefa Żaka. Powstał dzięki grupie pasjonatów z Oddziału PTTK Ziemi Babiogórskiej w Suchej Beskidzkiej by ochronić ginące, drewniane budownictwo Babiogórców, górali zamieszkujących te tereny. Kompleks tworzą trzy budynki mieszkalne, kuźnia, kapliczka i wolno stojąca piwnica ze spichlerzem.
Najstarsza i najciekawsza jest chałupa Franciszka Stopniaka z Zawoi Budzonie wybudowana w latach 1802–1815. Posiadającą tradycyjną konstrukcję zrębową, zwieńczoną dwuspadowym przyczółkowym dachem krytym gontem. By mieszkańcom zapewnić zdrowie i dostatek chata zwrócona jest frontem na południowy wschód, w kierunku życiodajnego słońca. Dom składa się z części mieszkalnej i gospodarskiej, które przedziela sień tzw. boisko. Na część mieszkalną składa się izba czarna z kurnym piecem z jej wyposażeniem i komorą oraz izba biała z tradycyjnym umeblowaniem. W części gospodarczej w boisku znajdują się przedmioty związane z uprawą roli i przerobem płodów rolnych. W stajni natomiast znajduje się kolekcja oleodruków tzn. obrazów o tematyce religijnej, które tradycyjnie umieszczane były w izbie białej.
Kolejne obiekty to chałupa Kudzi pochodząca z 1920 roku i chałupa Gancarczyków wybudowana w 1910 roku. W pierwszej z nich znajduje się wystawa poświęcona historii rozwoju turystyki w regionie. Druga pełni rolę użytkową, w dawnej stajni mieszczą się pokoje gościnne, a w części mieszkalnej urządzona została sala konferencyjna.
Na terenie skansenu znajduje się ponadto kuźnia z typowym wyposażeniem z początku XX stulecia (paleniskiem z bloków piaskowca, dmuchawą ręcznie napędzaną, kowadłem, młotami kowalskimi, imadłami, obcęgami) oraz wyrobami kowalskimi: podkowami, bronami, gwoźdźmi.
Skansen znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej.
Skansen leży w pobliżu Zawoi Markowej za ostatnim przystankiem autobusowym przy granicy z Babiogórskim Parkiem Narodowym.
Istnieje możliwość noclegów w jednej z chat. Rezerwacja noclegów u opiekuna Skansenu pana Tomasza Winczewskiego pod tel 607-250-980.
Tuż obok skansenu przebiega ścieżka dydaktyczna Babiogórskiego Parku Narodowego „Śladami Wawrzyńca Szkolnika”.
Zwiedzanie Skansenu tylko z przewodnikiem
od wtorku do niedzieli w godz. 9.30 - 16.00 (po 16.00 po wcześniejszym zgłoszeniu)
ceny biletów: ulgowy 2 zł, normalny 3 zł
kontakt:
Tomasz Winczewski
tel. 607-250-980
skansenzawoja@vp.pl
www.skansenzawoja.republika.pl
Właściciel skansenu
Oddział "Ziemi Babiogórskiej" Polskiego Towarzystwa Turystyczno Krajoznawczego w Suchej Beskidzkiej; tel. +48 33 874360 w godz. 9.00-13.00
ul. Mickiewicza 38; 34-223 Sucha Beskidzka
Siedzibą Oddziału jest drewniany dworek z 1875 roku.
http://sucha-beskidzka.pttk.pl/
Kustosz Chałupy Kudzi tel. +48 606 523254